Een vraag met een redelijk evident antwoord, lijkt het… maar toch deed m’n dochter me twijfelen… Als je, zoals mijn jongste dochter, 3,5 jaar oud bent, beschik je nog over een zeer pure gave van verwondering en stel je soms dingen in vraag die voor ons, ‘grote mensen’, niet meer in vraag worden gesteld, doordat we al teveel vastgeroest zijn in bepaalde patronen, verwachtingen en denkkaders.

We waren vingers aan het tellen en ik probeerde haar een algemeen aanvaard beginsel bij te brengen: namelijk 1+1=2. De gelijkheid leek me toch redelijk logisch en absoluut waar, maar toch hield ze haar hoofd schuin en vroeg: “is dat echt zo, papa?”.

Ik was even uit mijn lood geslagen, maar zei toen dat ik dat wel heel zeker wist. Maar ze vertrouwde het zaakje om de één of andere reden niet. Ook misschien omdat ze moest slapen en alles is dan goed om de tijd wat te rekken. “Ik denk het niet hoor, papa”, ze hield haar hoofdje met haar golvend haar schuin en haar oogjes blonken omdat ze zag dat ik even in de war was. “Celine” (zo heet ze trouwens), zei ik een tikkeltje kordater en een paar voetstappen dichter bij de kamerdeur, “één plus één is twee, en nu ga jij op reis naar dromenland”. Daarna volgt er, zoals elke avond, nog een korte routine, waarin ze vraagt of haar zusjes nog een kusje zouden komen geven, en waarop ik steeds bevestigend antwoord.

Maar toen ik de trap afging sloeg toch ergens de twijfel toe… is 1+1 echt wel altijd en overal 2?

1+1=10

Nog een paar treden lager herinnerde ik me dat wanneer we binair rekenen 1+1 uiteraard gelijk is aan 10. Tja, vastgeroest in de alledaagse algebra had ik daar niet aan gedacht… 1+1=10 is ook dus waar. Soms, als je graag binair telt, of als je een computer bent.

1+1=1

Maar we hebben een redelijk lange trap naar beneden, en ondertussen had ik ook al beseft dat in de Boole-algebra 1+1=1 een feit is waar je niet rond kan. Waar of waar is altijd gewoon waar, want ‘+’ betekent ‘of’ in Booleaanse algebra.

1+1=0

En voor de mensen die regelmatig in modulus 2 (mod2) rekenen, is 1+1=0. Ja want modulus 2 rekenen wil zeggen dat we enkel geïnteresseerd zijn in de rest van het getal na deling door 2. Ver van mijn bed show? Nee hoor want de uren op ons horloge tellen we ook in modulus 12 of modulus 24. Besluit: 0 is de rest na deling van 2 door 2.

1+1=11

En bijna beneden kwamen ook de Romeinen door mijn gedachten fietsen, voor wie 1+1=11 is in hun additief talstelsel… Puur symbolisch gezien kunnen we ook wel zeggen dat 1+1=11, zoals e+l+f gelijk is aan elf.

1+1=3

Synergie! Dat is toch ook zoiets als 1+1=3? Wanneer we door onze krachten te bundelen meer kunnen bereiken, dan wanneer we de som maken van onze solitaire aanmodderingen.

1+1<2

Gezeten in mijn zetel met een Hommeltje (Poperings bier) kwam dan weer de gedachte op dat wanneer we één liter water samengieten met één liter ethanol (de soort alcohol in drank) we verrevan 2 liter bekomen… dus ook hier is 1+1 niet gelijk aan 2.

Danig in de war van deze overpeinzingen nam ik stiekem mijn rekenmachine en toetste 1+1…  oef, gewoon 2. Er zijn toch nog zekerheden…

T.E.